Sprawy spadkowe i prawo spadkowe – Częstochowa

Pomoc prawna w spra­wach spad­ko­wych

Zakres naszej pomocy obej­mu­je w szcze­gól­no­ści:

• usta­le­nie kręgu spad­ko­bier­ców i udzia­łów w spadku — z ustawy lub z te­sta­men­tu
• stwier­dze­nie na­by­cia spadku przed sądem albo przy­go­to­wa­nie do aktu po­świad­cze­nia dzie­dzi­cze­nia u no­ta­riu­sza
• przy­ję­cie i od­rzu­ce­nie spadku, w tym w imie­niu ma­ło­let­nich dzieci
• spo­rzą­dze­nie wykazu in­wen­ta­rza i ocenę od­po­wie­dzial­no­ści za długi spad­ko­we
• dział spadku — umowny lub sądowy, wraz z roz­li­cze­nia­mi między spad­ko­bier­ca­mi
• do­cho­dze­nie za­chow­ku oraz obronę przed rosz­cze­nia­mi o za­cho­wek
• spory do­ty­czą­ce waż­no­ści i wy­kład­ni te­sta­men­tu

Kwe­stie ro­dzin­ne nie­zwią­za­ne z dzie­dzi­cze­niem — roz­wo­dy, ali­men­ty, kon­tak­ty z dzieć­mi — opi­su­je­my na stro­nie prawo ro­dzin­ne i spad­ko­we oraz roz­wo­dy.

Stwier­dze­nie na­by­cia spadku

Aby spad­ko­bier­ca mógł sprze­dać odzie­dzi­czo­ne miesz­ka­nie, prze­re­je­stro­wać sa­mo­chód czy wy­pła­cić środki z ra­chun­ku zmar­łe­go, musi wy­ka­zać swoje prawa do spadku. Służą temu:

• po­sta­no­wie­nie sądu o stwier­dze­niu na­by­cia spadkuwy­da­wa­ne w po­stę­po­wa­niu nie­pro­ce­so­wym przez sąd re­jo­no­wy ostat­nie­go miej­sca zwy­kłe­go pobytu spad­ko­daw­cy, a w Czę­sto­cho­wie przez Sąd Re­jo­no­wy w Czę­sto­cho­wie
• akt po­świad­cze­nia dzie­dzi­cze­niaspo­rzą­dza­ny przez no­ta­riu­sza, gdy wszy­scy po­ten­cjal­ni spad­ko­bier­cy stawią się zgod­nie i nie ma między nimi sporu

Gdy spad­ko­bier­cy nie są zgodni, nie wszyst­kich da się usta­lić albo ist­nie­je kilka te­sta­men­tów, wła­ści­wą drogą jest po­stę­po­wa­nie sądowe. Przy­go­to­wu­je­my wnio­sek, usta­la­my krąg uczest­ni­ków i re­pre­zen­tu­je­my klien­ta na roz­pra­wie.

Dział spadku i po­dział ma­jąt­ku spad­ko­we­go

Po stwier­dze­niu na­by­cia spadku spad­ko­bier­cy stają się współ­wła­ści­cie­la­mi ma­jąt­ku spad­ko­we­go w czę­ściach od­po­wia­da­ją­cych ich udzia­łom. Dział spadku kończy tę wspól­ność. Może na­stą­pić:

• umow­niegdy spad­ko­bier­cy są zgodni; jeśli w skład spadku wcho­dzi nie­ru­cho­mość, umowa wymaga formy aktu no­ta­rial­ne­go
• są­dow­niegdy po­ro­zu­mie­nie nie jest moż­li­we

W po­stę­po­wa­niu o dział spadku sąd roz­strzy­ga nie tylko o po­dzia­le rzeczy, ale też o roz­li­cze­niach: na­kła­dach po­czy­nio­nych przez jed­ne­go ze spad­ko­bier­ców na ma­ją­tek, po­bra­nych po­żyt­kach (np. czyn­szu z wy­naj­mu), spła­co­nych dłu­gach spad­ko­wych i da­ro­wi­znach pod­le­ga­ją­cych za­li­cze­niu na schedę. Sąd może przy­znać nie­ru­cho­mość jed­ne­mu ze spad­ko­bier­ców ze spłatą na rzecz po­zo­sta­łych, po­dzie­lić ją fi­zycz­nie albo za­rzą­dzić sprze­daż. Dział spadku może zostać po­łą­czo­ny z po­dzia­łem ma­jąt­ku wspól­ne­go mał­żon­ków, jeśli spad­ko­daw­ca po­zo­sta­wał w mał­żeń­skiej wspól­no­ści ma­jąt­ko­wej.

Za­cho­wek – komu przy­słu­gu­je i jak go do­cho­dzić?

Za­cho­wek chroni naj­bliż­szych spad­ko­daw­cy przed po­mi­nię­ciem w te­sta­men­cie lub wy­zby­ciem się ma­jąt­ku za życia przez da­ro­wi­zny. Przy­słu­gu­je zstęp­nym (dzie­ciom, wnukom), mał­żon­ko­wi i ro­dzi­com spad­ko­daw­cy, jeżeli byliby po­wo­ła­ni do spadku z ustawy (art. 991 KC).

Za­cho­wek wynosi połowę war­to­ści udzia­łu spad­ko­we­go, który przy­padł­by upraw­nio­ne­mu przy dzie­dzi­cze­niu usta­wo­wym, a dwie trze­cie tej war­to­ści — gdy upraw­nio­ny jest trwale nie­zdol­ny do pracy albo jest ma­ło­let­ni. Do ob­li­cze­nia za­chow­ku do­li­cza się co do zasady da­ro­wi­zny do­ko­na­ne przez spad­ko­daw­cę, z wy­jąt­ka­mi prze­wi­dzia­ny­mi w usta­wie.

Te­sta­ment i jego pod­wa­że­nie

Te­sta­ment może być nie­waż­ny, jeżeli został spo­rzą­dzo­ny w stanie wy­łą­cza­ją­cym świa­do­me albo swo­bod­ne po­wzię­cie de­cy­zji, pod wpły­wem błędu lub groźby (art. 945 KC), albo bez za­cho­wa­nia wy­ma­ga­nej formy — np. te­sta­ment wła­sno­ręcz­ny nie­pod­pi­sa­ny lub nie­spi­sa­ny w ca­ło­ści pismem ręcz­nym spad­ko­daw­cy. Na nie­waż­ność z art. 945 KC nie można się po­wo­łać po upły­wie trzech lat od dnia, w którym osoba mająca w tym in­te­res do­wie­dzia­ła się o przy­czy­nie nie­waż­no­ści, a w każdym razie po upły­wie dzie­się­ciu lat od otwar­cia spadku.

Pod­wa­że­nie te­sta­men­tu wymaga do­wo­dów — do­ku­men­ta­cji me­dycz­nej spad­ko­daw­cy, zeznań świad­ków, a często opinii bie­głe­go psy­chia­try lub gra­fo­lo­ga. Oce­nia­my, czy za­rzu­ty mają opar­cie w do­wo­dach, i re­pre­zen­tu­je­my klien­ta w po­stę­po­wa­niu o stwier­dze­nie na­by­cia spadku, w którym waż­ność te­sta­men­tu jest roz­strzy­ga­na. Po­ma­ga­my także w spra­wach o wy­dzie­dzi­cze­nie i jego skutki.

Od­rzu­ce­nie spadku i od­po­wie­dzial­ność za długi

Gdy spadek od­rzu­ci jeden spad­ko­bier­ca, jego miej­sce zaj­mu­ją ko­lej­ni, często jego dzieci. Dla­te­go przy spad­kach za­dłu­żo­nych zwykle ko­niecz­ne jest od­rzu­ce­nie spadku przez kilka osób w ro­dzi­nie, w tym w imie­niu ma­ło­let­nich — co wymaga zgody sądu opie­kuń­cze­go. Gdy termin upły­nął z powodu błędu co do stanu spadku, w nie­któ­rych sy­tu­acjach można uchy­lić się od skut­ków praw­nych nie­zło­że­nia oświad­cze­nia.